Mùi cá “Thưa dượng Con viết những dòng này khi đang ngồi

Mùi cá

“Thưa dượng

Con viết những dòng này khi đang ngồi trong quán Starbucks gần trường ĐH ở một thành phố nhỏ của đất nước Phần Lan xa xôi. Hôm nay quán bán COD (coffee of the day) của Đà Lạt mình, con làm một ly to đùng. Con vừa viết vừa uống, hết ly là con ngừng đó nha (con bắt chước kiểu viết của dượng cho độc giả hụt hẫng chơi).

Con sinh ra ở một làng chài ven biển nghèo xứ Thanh Hoá. Con là đứa con duy nhất của mẹ. Và con không có bố. Khi có con, vì người đời đàm tiếu phán xét dữ dội nên mẹ chịu không nổi, nửa đêm mẹ bế con theo xe khách đi dần vào các tỉnh miền trong. Mẹ đến nhà 1 cô người quen ở một xã ven biển ở Quảng Trị, xin làm công nhân trong xưởng nước đá. Sau đó cô ấy cho mẹ mượn tiền để tự ra riêng, thuê nhà buôn bán. Cứ mờ sáng, mẹ con dậy sớm, ra ngoài bãi chờ mấy chú đánh cá về, lấy một ít rồi đạp xe lên chợ miền núi cách đó 15km để bán lại. Con chỉ biết tên bố mình khi con đi dịch giấy khai sinh để làm hồ sơ đi du học. Mẹ con khi nào con ăn học thành tài, mẹ sẽ cho liên lạc lại để nhận mặt. Bí mật đời mẹ nên con cũng không tò mò nữa.

Con lớn lên trong mùi tanh nồng nàn của cá biển. Mẹ con tiếp xúc với cá nhiều nên mùi mồ hôi cũng là mùi cá, dù tắm xà bông cỡ nào cũng không bay hết được. Người khác thì thấy ghê ghê nhưng con thấy rất đỗi thân thương. Dượng biết không, dù đã dọn đến một nơi xa lạ, nhưng xóm làng ở đây vẫn không buông tha. Con lớn lên trong sự trêu chọc của những bạn bè trang lứa, vốn có cha có mẹ đầy đủ. Rồi những lần những người đàn ông đến với mẹ con, đòi lấy mẹ nhưng đối xử với con lạnh nhạt lắm. Đàn ông châu Á thường ích kỷ, họ chỉ thương và lo cho con ruột của họ thôi nên mẹ nói thôi mẹ ở vậy, lấy về mà mấy ổng đánh con chắc mẹ sẽ chết. Mẹ lầm lũi như con cò con vạc trong ca dao xứ mình. Có bao nhiêu người đàn bà Việt Nam lầm lũi với đứa con của họ, con không biết nữa, nhưng chắc là nhiều lắm. Tư tưởng nho giáo và mối quan hệ cộng đồng làng xã đặc trưng khiến người phụ nữ châu Á mình sống cứ phải sống một cuộc đời khổ tâm. Mẹ nói mẹ nói lúc có bầu, hồi đó chưa có siêu âm nên mẹ chỉ mong sinh con trai, cho con bớt khổ.

Có lần tụi bạn học trêu chọc con là đồ không cha, mẹ hàng tôm hàng cá nên mất dạy, con quyết sống mái với chúng nó một trận với tất cả uất ức trong lòng. Bọn chúng đông hơn, đánh con thừa sống thiếu chết. Khi đem lên phân xử, có cô giáo, thầy hiệu trưởng và phụ huynh hai bên, con bị kết tội là con sai hoàn toàn. Con vẫn nhớ ánh mắt thống thiết của mẹ con khi thầy hiệu trưởng nói "chị không có chồng, chị ráng đóng vai cha để dạy con, đừng để nó thành người xấu, phá làng phá xóm như vậy nữa". Bữa đó, mẹ đạp xe chở con về, nấu cơm cho ăn xong, ra ngoài sân ôm mặt khóc nức nở. Rồi mẹ vô nhà, lấy giỏ bỏ đồ 2 mẹ con vô, nói thôi mẹ vô Đà Nẵng, ở thành phố người ta bớt soi mói hơn. Mẹ gửi con qua nhà cô chủ hãng nước đá, một ân nhân của mẹ rồi bắt xe lên đường. Con lầm lũi không nói không cười mất mấy tháng cho hết năm học, rồi theo mẹ lên Đà Nẵng.

Ở Đà Nẵng, mẹ làm công nhân cho một xí nghiệp thủy sản, do có kinh nghiệm phân loại cá. Rồi mẹ cũng trở lại nghề cũ. Mẹ con chỉ thích bán cá thôi. Cuộc sống dần ổn định và mẹ mua được cái nhà cho hai mẹ con tá túc.

Con học ở một trường bình thường, học lực cũng bình thường. Con đọc page của dượng vào đầu năm lớp 11. Thấy hay, con đọc cho mẹ nghe. Chuyện vui, mẹ cười bảo “cái ông ni viết hài ghê ta ơi, cứ như gặp nhau cuối tuần trên tivi”. Rồi có lúc, hai mẹ con bật khóc. Nhất là khi đọc truyện Mùi Kiệu, mẹ nói, cảm giác tủi thân y chang như mẹ con mình. Rồi con đọc chuyện West Point, từ đó con nghĩ tại sao mình không làm khác. Cứ y chang mọi người thì sao thành công được. Thay vì cứ luyện toán lý hoá sinh mờ mờ sáng đến khuya, tranh nhau một suất vô ĐH ở Việt Nam, mình có thể đi nước ngoài học không. Tình cờ con đọc 1 bài báo nói về học sinh Trung Quốc hiện chiếm 1/3 sinh viên quốc tế tại các ĐH Mỹ. Bên TQ có kỳ thi “Cao Khảo” cũng khốc liệt như kỳ thi tuyển sinh ở Việt Nam, nên học sinh TQ bí mật chỉ nhau cách vào ĐH Mỹ, vì thi SAT dễ dàng hơn. Từ đó, học sinh TQ bùng nổ ở Mỹ, châu Âu, Úc, New Zealand…trong đó rất nhiều bạn được học bổng toàn phần, tức trường bên kia tài trợ toàn bộ kinh phí học tập lẫn ăn ở. Thế là con lân la lên mạng xem thế nào, hoá ra vô cùng dễ so với kỳ thi của mình. Điều kiện cần chính là điểm IELTS và SAT, còn điều kiện đủ chính là trí lực của mỗi cá nhân. Họ cần bài luận tự viết, bằng chứng về các hoạt động xã hội và từ thiện, các công trình nghiên cứu sáng tạo, các bài báo…và sự tự tin là có học bổng. Vì họ sẽ gọi phỏng vấn qua Skype. Con đọc xong, thức trắng 1 đêm, quyết định mình sẽ có lối rẽ khác. Nhất định mình không phải là đứa tầm tầm bậc trung, không chen chúc trên con đường có quá nhiều người đi.

Con đến nhà sách Đà Nẵng mua về các cuốn luyện SAT và IELTS cũng như download từ trên mạng xuống, rồi ngồi luyện. Con mượn mẹ 10 triệu để mở thẻ thanh toán quốc tế visa debit để thanh toán cho các kỳ thi này. Tháng 3, tháng 4 con thi 2 kỳ thi này xong, rồi nộp vô các ĐH mình ưa thích trên thế giới, bằng tú tài sẽ bổ sung sau. Con nhận được thư chấp thuận vào học của nhiều ĐH lắm dượng, phần lớn là miễn 75% học phí, hoặc hoàn toàn học phí, chỉ có 1 trường ở Phần Lan và 1 trường ở Mỹ bao luôn ăn ở đi lại. Con quyết định chọn Phần Lan, tháng 6 ra Hà Nội phỏng vấn visa xong, con về thi tú tài nhẹ nhàng. Khi các bạn con dáo dác xách hồ sơ bay vào Sài Gòn, bay ra Hà Nội, ra Huế căng mắt theo dõi thông tin các nguyện vọng như thị trường chứng khoán thì con chỉ lo bán cá phụ mẹ, đá bóng, chờ ngày lên máy bay để kịp kỳ nhập học tháng 9 ở Phần Lan.

Lúc luyện IELTS và SAT, con cũng đã rủ các bạn làm nhưng các bạn không dám, vì tâm lý “chắc ăn” của người mình nặng lắm dượng ơi. Thật ra, con tự tin luyện thi ĐH của nước ngoài là vì bây giờ ĐH mình nhiều quá, 4-5 trăm trường, tìm một chỗ để học đâu có khó. Các ĐH, cao đẳng vùng, cao đẳng nghề thiếu người học trầm trọng. Con thấy mấy anh chị trước luyện thi từ mờ sáng đến khuya lơ, giành nhau vô ĐH tốp này tốp kia chứ ra trường cũng thất nghiệp nếu không có ngoại ngữ, trải nghiệm làm thêm hay công tác xã hội. Như chị Quỳnh, con gái của cô bán nước đá ở Quảng Trị đó, một tháng học ở Sài Gòn, cô phải gửi vào 5 triệu tiền ăn ở học thêm, 1 năm là 60 triệu, cộng học phí đi lại linh tinh khoảng 100 triệu. Tính ra 4-5 năm học khoảng 400-500 triệu chứ đâu có ít, tại mình chuyển dần thì không thấy nhiều đó thôi. Giờ học xong chị Quỳnh thất nghiệp về phụ mẹ bán nước đá, con kêu chị tìm việc làm ở nước ngoài thử xem sao thì chị nói tiếng Anh chị lèo tèo lắm, sao đi được..

Năm ngoái, thật ra, con cũng “chắc ăn” nên đăng ký cao đẳng nghề Đà Nẵng, và định bụng sẽ làm thêm cái ĐH tại chức tiếng Anh ban đêm, hoặc đi làm luôn nếu không có ĐH nước ngoài nào nhận. Con cao ráo đẹp trai, tiếng Anh lưu loát như vầy, mấy resort 5 sao ở Đà Nẵng, Hội An không lẽ không cần người mở cửa? Con luyện thi tiếng Anh chương trình nước ngoài IELTS, vừa thi được ĐH vừa sử dụng được ngoài xã hội. Tiếng Anh là môn học duy nhất mà có thể dùng để kiếm ăn được cả đời, tại sao không tập trung vào mà học? Nhưng trong thâm tâm, con chỉ muốn đi du học, nhưng không ai tin con, kể cả mẹ. Với nhiều người, con sãi ở chùa chỉ quét lá đa, thành công luôn phải có ai đó giúp chứ tự mình là không thể. Nhưng con theo chủ nghĩa tự thân tự lập và tự tin về điều đó. Mẹ chỉ nói mi làm chi thì cứ làm, mẹ sinh con ra là cho con một cơ hội ra cuộc đời, không phải có nghĩa vụ nuôi mẹ. Về già, mẹ sẽ về lại quê cũ, sống với các cậu các dì, hoặc vô viện dưỡng lão. Con cứ vẫy vùng bốn phương cho thỏa chí làm trai, dở quá thì về phụ mẹ. Mẹ nói mẹ bán cá ở quê thôi nhưng mà đọc bài của Tony riết nên ứng xử văn minh lắm, con cứ yên tâm.

Con đăng ký học ngành chế biến thủy sản và công nghệ đông lạnh. Có lẽ những kinh nghiệm bán cá của con, các bức ảnh lao động chân tay của con gửi cho mấy thầy, rồi lá thư con trình bày về khát vọng làm một nhà máy chế biến bột cá ở quê nhà đã thuyết phục các thầy bên này. Chuyện đi du học, con không muốn bàn tán xôn xao nên tuyệt đối không nói với ai. Họ có giúp gì được mình đâu mà báo cáo. Họ không tin thì lại lời ra tiếng vào, con thích cách ứng xử của dượng với thế gian. Cần gì nổi danh ồn ào, “sông càng sâu càng tĩnh lặng”, hay có một câu tiếng Anh mà con thấy dượng để trên page của mình là “work hard in silence, let success be your noise”.

Con không biết tương lai con sẽ như thế nào. Vì Tây cho tiền con học nên con không có ràng buộc gì về việc tốt nghiệp xong phải làm gì ở đâu. Lấy tiền của Tây đi học không khó như mọi người nghĩ. Chỉ cần có ý chí, mọi con đường đều mở ra.

Thế giới phẳng, con đã là công dân toàn cầu, thi ĐH không phải bó buộc ở nước nào nữa, muốn thi đâu thì thi, học ở đâu thì học. Và con sẽ là một công dân có ích trong 7 tỷ nhân loại này. Khi bạn bè bên này hỏi, con đều trả lời là mẹ tao là người bán cá ở xứ biển miền trung nước Việt, đơn thân, bình thường nhưng không tầm thường. Và tao cũng vậy.

Con chỉ một ràng buộc duy nhất để trở về, chính là mùi mồ hôi tanh nồng mùi cá của mẹ con. Tự dưng, con nhớ nhà quá dượng…."
View all comments on facebook
No comments
Like & Comment this post

Other newsfeed from Tony Buổi Sáng

Tony Buổi Sáng
01/19/2017 at 07:09. Facebook
Tết này đi du lịch, về quê, mình phải chờ đợi ở nhà ga, sân bay, bến xe. Chúng ta nên có thói quen đọc sách lúc chờ đợi một cách kiên nhẫn, hạn chế nhìn điện thoại để bảo vệ đôi mắt khỏi mỏi. Vì sách giấy nó cố định, trong khi màn hình điện tử nó chớp chớp liên hồi, mắt phải điều tiết rất vất vả. ĐT nên trả về cho nó chức năng nghe nhận cuộc gọi trong mấy ngày này. Bớt nhu cầu xã hội và chat...
View details ⇨
Tony Buổi Sáng
yesterday at 01:00. Facebook
Khéo léo nói Không với lời mời đi nhạo.

Mình năm nay đã có nhận thức khác. Không cả nể ai. Nói bác sĩ dặn đang có nguy cơ bị bệnh trong người như gan, thận, tiểu đường....để từ chối. Không nên sợ họ buồn. Hoặc sợ mất quan hệ. Mình uống nhiều hay họ uống nhiều, trước sau gì cũng hem còn sống để mà duy trì quan hệ.

Xe máy + rượu bia là công thức giết người hàng loạt ở các nước nghèo. Mình nắm...
View details ⇨
Tony Buổi Sáng
01/16/2017 at 10:11. Facebook
Các bạn đang sinh sống làm việc ở nước ngoài, nếu đợt này về nước ăn Tết, có thể tranh thủ hẹn gặp bên này để gia công hàng hóa cho mình đem qua kia chào bán thử. Ví dụ mình đang sống ở Pháp, thấy có thể bán nước mía, nước dừa, nước rau má, cà phê Americano, nước dứa, nước gì đó đóng lon, thì có thể nhờ đơn vị này gia công giùm. Nhà máy này đủ các giấy tờ tiêu chuẩn có thể xuất đi các nước. Họ...
View details ⇨
Tony Buổi Sáng
01/15/2017 at 07:30. Facebook
Các bạn tranh thủ về quê ăn Tết, lên tỉnh làm ngay hộ chiếu nhé. Thủ sẵn trong người, có cơ hội là đi ngay. Tiền tiết kiệm xưa giờ, sẵn sàng bỏ mấy triệu ra đi tham quan học hỏi. Đầu óc rộng mở mới làm cái gì đó lớn lao được. Đi là đi, đừng có thập thò rồi rút lui ở phút 89 như nhiều bạn bị bệnh do dự. Bệnh đó sẽ khiến mình bỏ mất mọi cơ hội với cuộc đời.

Các bạn quan tâm đến nông nghiệp...
View details ⇨
Tony Buổi Sáng
01/14/2017 at 00:34. Facebook
Các bạn đã, đang và sẽ sờ tác ấp (start up) nên đọc lại 1 lần nữa. Quản trị một doanh nghiệp, với người chủ nhỏ, xoay quanh 2 vấn đề chính là quản trị tiền bạc tài chính, và quản lý con người.

Bài 1 về quản lý tài chính tiền nong, theo mô hình kinh doanh của người Hoa Chợ Lớn để đơn giản, dễ hiểu nhất.
Tony Buổi Sáng
01/12/2017 at 04:08. Facebook
Chuyện thằng Tèo (tập 1)

Thằng Tèo sau mấy năm lên thành phố làm công ăn lương, hào hứng với mấy thú vui đô thị cho đã rồi, cái thấy hết ham. Thấy khói bụi xe cộ ồn ào quá, ngày nào 10 triệu xe máy xe hơi xe tải xe container cũng thải ra ít nhất 10 triệu lít khói (cho trung bình mỗi chiếc xe xài 1 lít xăng mỗi ngày, mỗi lít xăng dạng lỏng biến thành 1 lít khí dạng khói, ở lâu phổi sẽ không...
View details ⇨
Thời còn trẻ, Tony hiến máu 1 năm 1 lần, đều đặn vào cuối năm như đi cạo vôi răng vậy. Đơn giản là đi thay máu cũ, để cơ thể sinh ra máu mới, sáng tạo hơn, thông minh hơn. Và việc mình sẵn sàng cho máu để duy trì sự sống của ai đó, nó lại có một năng lượng tâm linh rất lớn được gửi vào vũ trụ một cách vô thức. Những mong ước giúp người sẽ quay trở lại mình bằng sự may mắn.

Ad từng nghe Tony...
View details ⇨
Hình ảnh về hệ thống xe buýt nhanh BRT ở các đô thị trên thế giới. Nếu đường 2 chiều, 2 đường ở giữa sẽ dành cho hệ thống xe buýt. Còn đường 1 chiều, làn trong cùng, sát vỉa hè sẽ là làn xe buýt. Không có chuyện xe buýt cứ chạy ra mấy trăm mét lại chạy vào vì tới trạm.

Các phương tiện khác chỉ được đi 1 hoặc 2 làn còn lại, chen chúc nhau và kẹt liên tục, nên người ta nản, dần dần bỏ phương...
View details ⇨
Một đời ngao ngán

1. Đã 3 năm rồi ad mới gặp lại 1 bạn con dượng 9x. Hỏi thăm. Ước mơ du học: vẫn ước mơ. Ước mơ đi xa khởi nghiệp: vẫn ước mơ.

Hiện tại bạn: vẫn đeo bám ở thành phố ngột ngạt khói bụi, vẫn đi làm với chiếc xe máy, sáng đi tối về nhà trọ, việc chả ưa thích nhưng phải làm vì không làm thì biết làm gì bây giờ. Tối nào vừa về nhà là cầm Iphone trên tay say đắm vô đó, dù đang ăn...
View details ⇨
Danh sách Ờ Lấm Nai (Alumni) của D Tony ngày càng dài dằng dặc. Những khát vọng đã được thắp lên, nhiều bạn trẻ 9x đã xách giỏ lên đường đi học quốc tế.

9x là phải đi du học. Rồi vẫy vùng, trải nghiệm, ưng nghề gì thì đi mần nghề đó, thậm chí chấp nhận làm không lương, hoặc lương thật thấp cũng OK luôn vì làm mới biết. Người có tầm là dám hy sinh cái lợi nhỏ để có tầm nhìn lớn. Làm ở đâu...
View details ⇨

9X Việt Nam nhận học bổng danh giá từ ĐH Harvard

vtv.vn
Năm mới, thành tựu mới.
Phong độ là nhất thời, đẳng cấp là mãi mãi.
Tờ lịch cuối cùng của năm 2016 đã được xé đi. Chúng ta cùng nhau đọc bài thơ này nhé, và ngẫm lại mình, đã có thành tựu gì trong năm 2016 chưa.

Hem có thì năm 2017 nhất định mình phải làm cho được.

"Em cầm tờ lịch cũ
Ngày hôm qua đâu rồi?
Ra ngoài sân hỏi bố
Xoa đầu em bố cười

Ngày hôm qua ở lại
Trên cành hoa trong vườn
Nụ hồng lớn thêm mãi
Đợi đến ngày tỏa hương

Ngày hôm qua ở lại
Trong...
View details ⇨
Học thạc sĩ ở Israel, không cần tài chính (bỏ sức ra lao động để lấy tiền đóng học phí, ăn ở).

Năm nay, chương trình chỉ tuyển các bạn có background liên quan tới khoa học cây trồng, nông học, công nghệ sinh học, sinh học, sinh hóa, di truyền. Đã tốt nghiệp 1 ĐH hay cao đẳng bất kỳ nào đó ở VN đều được (miễn là học mấy ngành trên).

Đợt một tuyển sinh của chương trình sẽ hết hạn vào ngày...
View details ⇨

Faculty | The George S. Wise Faculty of Life Sciences

en-lifesci.tau.ac.il
Nỗi cô đơn thượng lưu

Ad ngồi cà phê sáng nay, nghe 1 nhóm bạn trẻ nói với nhau về chuyện sờ tác ấp (start-up). Đi cà phê ở VN rất thú vị, nghe lén được hết trơn các bàn xung quanh, vì phần lớn ai cũng nói với âm lượng khá lớn. Thấy có 1 bạn nói mở doanh nghiệp là phải thành công, thất bại không dám nhìn mặt mũi ai nữa. Cả nhóm gật gù đồng tình. Giống như xưa đậu ĐH, mở tiệc khao lớn quá nên...
View details ⇨
Có lần 1 bạn trẻ than thở, nói sao số con khổ quá.

Admin thấy D Tony nói, đại ý là "Trừ khi sinh ra không may bị khiếm khuyết, đó là số khổ không nói. Người bình thường, số phận là do nhận thức của họ quyết định cả. Muốn thay đổi số phận cũng dễ, cứ lấy cái gốc mà thay, đó là suy nghĩ.

Tích cực, lạc quan, win-win, nhân ái, cho đi, hào sảng, vui vẻ, không chỉ trích phê bình đánh giá người...
View details ⇨
Chương trình thực tập sinh tại Nhật Bản cho các bạn đã tốt nghiệp cấp 3 hoặc tương đương.

"Chủ tịch IM Japan Yanagisawa Kyoe cho biết ngoài việc các đối tượng tham gia không phải trả bất cứ chi phí nào, những người đủ tiêu chuẩn hoàn thành 5 năm thực tập sinh tại Nhật Bản sẽ được IM Japan hỗ trợ đào tạo từ xa về các kỹ năng cơ bản như quản trị doanh nghiệp, kế toán, tài chính…, để có thể mở...
View details ⇨

Trung tâm lao động ngoài nước - Center of Overseas Labor - Colab -> Hướng dẫn tham gia chương trình IM Japan

colab.gov.vn
Vì cho giao thông hỗn hợp, đặc biệt là không cấm xe máy ở các thành phố lớn, Ấn Độ hiện đang dẫn đầu thế giới về lượng người chết do tai nạn giao thông, với khoảng 250,000 người/năm. Phần lớn là người đi xe máy bị các phương tiện khác chèn lấn. Phương tiện công cộng bị người dân chê vì không tiện lợi như xe máy, ở nước nào cũng thế, trừ khi có chế tài. Thà chết chứ không chờ xe buýt hay đi bộ...
View details ⇨

usa and india traffic rules

usa and india traffic rules

YOUTUBE.COM
Liên hệ trường để học nhé các bạn. Dự kiến 3 tháng. Học phí 5.5 triệu. Ăn ở chắc cỡ đó nữa. Có nghề rùi thì về quê mở farm công nghệ cao, hoặc xin vô mấy dự án làm vài năm để tích luỹ vốn, kinh nghiệm.

Làm nông nghiệp phải có nghề, có kỹ thuật. Dành cho các bạn thật sự đam mê và chịu khó, có đầu óc.

Search thông tin của trường và mang hồ sơ đến nộp nhé. Còn search hẻm ra thì không nên đi...
View details ⇨
Một đời tẻ nhạt

D Tony hỏi một bạn con dượng, năm nay con bao nhiêu rồi, bạn nói 30 tuổi. Hỏi, thế con nghĩ tuổi thọ con bao nhiêu thì hem hối tiếc, bạn nói dạ chắc sống tới 70 là OK. Hỏi tiếp, vậy con còn bao nhiêu năm tồn tại trên trái đất này, rồi thành đất thành cát, bạn nói dạ còn 40 năm nữa.

Gần cuối năm rồi, vậy là chỉ còn 39 năm nữa. Ước mơ khởi nghiệp ngành nghề gì, thì cứ làm đi....
View details ⇨
Cho vừa lòng em

Mình khởi nghiệp sản xuất kinh doanh dịch vụ một cái gì đó, có nên kêu gọi bạn bè, gia đình, người quen ủng hộ mình hem? Câu trả lời là hem. Chớ có dại dột.

Nhiều bạn ngạc nhiên, nhưng đó là sự thật. Tư duy của tiểu thương nhỏ hẹp xưa nay nên khi mình mở ra làm, khách hàng mình nghĩ đầu tiên là người quen. Ví dụ nói với bạn bè, tao mới mở quán bún bò trên đường X, mày nhớ ghé...
View details ⇨
View more posts